نژادهای شاخص گوسفند ایرانی::طرح توجیهی پرورش گوسفند صنتعی

« معرفی 27 نژاد شاخص گوسفند بومی در ایران به همراه نژاد رومانف روسی »

 

به همراه راهنمایی برای دریافت طرح توجیهی پرورش گوسفند صنتعی

با منبع تامین علوفه به روش هیدروپونیک و ارگانیک

 

حضرت رسول (ص) :

بهترین مال؛ گوسفند است و پس از كشاورزی، بهترین ثروت؛ گوسفندداری است.

 

ایران از نظر رتبه بندی در شاخص‌های جهانی محصولات دام در سال 2008، دارای رتبه بندی به شرح زیر است:

ردیف

نوع محصول

رتبۀ ایران در دنیا

1

گوشت گوسفند

4

2

گوشت بز

7

3

گوشت طیور

9

4

عسل

10

5

گوشت گاومیش

13

6

تخم مرغ

13

7

گوشت شتر

19

8

شیر

21

9

گوشت گاو

31

 

 

امروزه بیش از 200 نژاد متفاوت گوسفند در سراسر دنیا موجود است و بسیاری از این نژادها از لحاظ تولید اقتصادی اهمیت چندانی ندارند و بیش از سه چهارم صنعت گوسفندداری دنیا، فقط متکی به 10 تا 20 نژاد شناخته شدۀ گوسفند است.

گوسفند از جمله دام‌هایی است که می‌تواند آب و هوای متغیر و خشک را تحمل کند و با فقیرترین علوفه و غذاها به رشد خود ادامه دهد. از طرفی، گوسفند در مقایسه با سایر دام‌ها به جیرۀ نگهداری کمتری احتیاج دارد و بیشترین غذایی را که مصرف می‌کند صرف تولید و رشدونمو خود می‌نماید. بطورکلی گوسفند یک دام چندمنظوره می‌باشد و بخصوص از نظر تولید گوشت، پشم، پوست و شیر مورد توجه است. صفت تولید مثل به موازات میزان تولید گوشت از جلمه صفات مهم اقتصادی بشمار می‌آید. بدین ترتیب بازده تولید مثل، از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار می‌باشد. زیرا با ازدیاد تعداد بره‌هایی که به وسیله میش زائیده می‌شود، مخارج هزینه‌های تولید پائین می‌آید. به همین دلیل سعی و کوشش بر این است که دو و چند قلوزایی در گوسفندان ازدیاد یابد. پشم یکی دیگر از محصولات گوسفند می‌باشد که با توجه به نوع و کیفیت الیاف تشکیل دهندۀ آن، در صنعت فرش و نساجی مورد استفاده و بهره برداری قرار می‌گیرد. بطورکلی تولید گوشت 80-75% و تولید پشم 25-20% کل عایدی پرورش دهندگان گوسفند را تشکیل می‌دهد. شیر گوسفند از لحاظ چربی و پروتئین غنی تر از شیر گاو است ولی حجم تولید شیر گوسفند کم می‌باشد اما به دلیل کیفیت بالا، از قیمت بیشتری نیز برخوردار است.

گردآوری: شرکت تعاونی تحقیقاتی مهندسی مدیتک

مرداد ماه 1390 – اصفهان

  1. گوسفند افشاری

نژاد:

گوشتی

رنگ:

قهوه‌ای روشن، تا تیره و بندرت سفید

پراکنش:

گوسفند افشاري در وسعتي قريب به 000,20 كيلومتر مربع در بين استان زنجان و قسمتي از استانهاي آذربايجان‌ غربي و آذربايجان شرقي و كردستان پراكنده است.

جمعيت:

بالغ بر يك ميليون رأس مي‌باشد.

رنگ:

رنگ غالب در گوسفندان بالغ قهوه‌اي متمايل به قرمز يكدست، بدون لكه با دامنه تغييرات از قهوه‌اي روشن تا قهوه‌اي تيره متمايل به سياه مي‌باشد و رنگ بدن بره‌ها در بدو تولد قهوه‌اي متمايل به سياه بوده و به تدريج با افزايش ‌سن رنگ بدن روشن‌تر مي‌گردد.

خصوصيات ظاهری:

گوشها معمولا به صورت افتاده و بزرگ بوده، ليكن گوسفند افشاريِ نيم گوش و بدون گوش نيز ديده مي‌شود. قوچ و ميش هر دو فاقد شاخ مي‌باشند. روي بيني در قوچها اكثرأ انحنا وجود دارد و در ميشها صاف يا داراي انحناي كمي است‌. گردن در ميشها دراز بوده و در قوچها قوي و ضخيم مي‌باشد. دنبه در گوسفند افشاري دو لپي بوده و به صورت سفره‌اي و پهن مي‌باشد. گوسفند افشاري جزو گوسفندان سنگين ‌دنبه كشور محسوب مي‌گردد. دنبه در اين حيوان معمولا داراي شيب خاصي است كه از ناحيه كمر حيوان شروع‌ مي‌شود و حالت افتادگي را به دنبه مي‌دهد.

دنبالچه داراي پشم، بدون ذخيره چربي بوده و برجستگي دنبالچه از نماي جانبي چندان قابل مشاهده نيست‌. دنبالچه ممكن است گاهي درازتر از دنبه باشد. گوسفند افشاري جزو گوسفندان بلند قد محسوب مي‌گردد و بيومتري‌هاي انجام شده نشان مي‌دهد كه ارتفاع كمر در اين حيوان قدري بلندتر از ارتفاع جدوگاه مي‌باشد و دست و پا از ظرافت خاصي برخوردار است كه حيوان را قادر به ‌راه پيمايي در كوهستان و مناطق سنگلاخي مي‌نمايد. سطح پشت، گردن، دنبه و دنبالچه در اين حيوان غالبأ پوشيده از پشم بوده، ليكن زير گردن، زير شكم، دست و پا و صورت فاقد پشم است و از موهاي زبري كه رنگ آنها تيره‌تر از رنگ پشم حيوان است پوشيده شده است‌. از نظر كميت و كيفيت پشم در مقايسه با ساير گوسفندان بومي استان، متفاوت و از نظر ظرافت الياف با گوسفندان مغاني، قزل و بختياري مشابه بوده و داراي پشم ضخيمي مي‌باشد كه در صنعت قالي بافي استان زنجان از آن استفاده مي‌كنند.

 

خصوصيات توليدی:

1- ميانگين وزن تولد بره نر: 35/4 كيلوگرم

2- ميانگين وزن تولد بره ماده: 4 كيلوگرم

    3- ميانگين وزن پايان شيرخوارگي بره نر: 5/29 كيلوگرم

    4- ميانگين وزن پايان شيرخوارگي بره ماده: 5/26 كيلوگرم

    5- ميانگين وزن شش ماهگي بره نر: 24/41 كيلوگرم

    6- ميانگين وزن شش ماهگي بره ماده: 7/38 كيلوگرم

    7- ميانگين وزن پشم سالانه توليدي در بره نر: 641 گرم

    8- ميانگين وزن پشم بره سالانه توليدي در ماده: 478 گرم

 

خصوصيات ژنتيکی:

 1- سرعت رشد بالاي اين نژاد بطوريكه جزء اولين گروه گوسفندان گوشتي كشور و هم رديف گوسفندان بختياري، ماكويي و مغاني

      قرار گرفته است‌.

 2- توليد شير خوب و پرچرب اين گوسفند كه باعث ‌شده است جزء گوسفندان دو منظوره گوشتي - شيري قرار بگيرد.

 3- سازگاري و عادت پذيري آن با شرايط آب و هوايي مناطق سردسير.

 4- قدرت راه پيمايي و كوه پيمايي خوب اين نژاد بطوريكه قادر است فاصله 100 كيلو متري بين ييلاق و قشلاق را براحتي طي

      نمايد.

 5- بالا بودن نسبي دو قلو زايي اين نژاد نسبت به ساير نژادهاي گوسفند استان زنجان و كشور

 6- مقاومت گوسفند افشاري در مقابل امراض انگلي داخلي و خارجي

 7- بالا بودن ضريب تبديل و داشتن بازده اقتصادي مطلوب

 

  1. گوسفند بلوچی

نژاد:

پشمی – گوشتی

رنگ:

سفید یکدست با لکه‌های سیاه دور چشم، پوزه و مفاصل دست و پا

جمعیت گوسفند بلوچی در استان سیستان و بلوچستان:

980,400,1 راس.

خصوصیات ظاهری گوسفند بلوچی:

بدن پوشیده از پشم سفید، نوع پشم ظریف بوده و اکثرا رنگ غالب این ‌نژاد سفید می‌باشد‌، گوش‌ها در نژاد بلوچی پهن و افتاده و بطور متوسط ۱۹ سانتیمتر طول و ۸ سانتیمتر عرض دارند. سر این ‌نژاد کوچک و نیم رخ صاف می‌باشد، اندازه دست و پا کوتاه و در قسمت بالای سم رنگ پشم سیاه می‌باشد، شکل بینی باریک و بدون انحناء و چین خوردگی است، پوزه کشیده و باریک می‌باشد.

میش‌ها بدون شاخ و قوچ‌ها شاخ دار و بدون شاخ دیده می‌شوند، دنبه در این‌ نژاد کوچک با دو نیم دنبه به هم چسبیده دیده می‌شود، چربی لاشه در این‌ نژاد نسبت به سایر نژادهای کشور بسیار کم می‌باشد.

خصوصیات تولیدی:

گوسفند بلوچی از شاخص‌ترین نژادهای بومی ایران است. بگونه‌ای که حدود 30 % از از جمعیت گوسفندان ایرانی را در بر می‌گیرد.

منشاء این نژاد در ناحیه‌ای واقع در جنوب غربی پاکستان، شرق ایران و جنوب افغانستان بوده است.

گوسفند بلوچی، نژادی پشمی - گوشتی است و بسته به منطقه پراکندگی، به نام‌های منگالی، کرمانی، نائینی، یزدی، عراقی و کلکویی شناخته می شود. در مقایسه با دیگر گوسفندان ایرانی خصوصیات تولیدی این نژاد در برگیرنده میزان پشم تولیدی و میزان دوقلوزایی مناسب بوده است.

1- وزن پایان شیرخوارگی بره‌های نر ۱۷ کیلوگرم و ماده‌ها ۱۳ کیلوگرم است.

2- وزن شش ماهگی بره‌های نر ۲۴ کیلوگرم و ماده‌ها ۱۸ کیلوگرم می‌باشد.

3- وزن یک سالگی گوسفند نر ۴۵ کیلوگرم و ماده‌ها تا ۳۶ کیلوگرم می‌باشد.

4- افزایش وزن روزانه بره‌های نر ۱۳۰ گرم و ماده‌ها ۱۰۰ تا ۹۰ گرم می‌باشد.

5- طول دوره شیر دهی در گوسفند ۱۰۰ تا ۹۰ روز

6- میزان تولید شیر در هر شیر واری گوسفند ۳۰ کیلوگرم

7- میانگین طول دوره آبستنی در گوسفند ۱۵۱- ۱۴۹روز می‌باشد.

8- متوسط تولید سالیانه پشم گوسفند ۵/۲ کیلوگرم می‌باشد.

خصوصیات تولید مثلی:

1- درصد باروری در گوسفند ۸۵ تا ۹۰ درصد، درصد زایش ۸۰ تا ۸۲ درصد

2- درصد دوقلو زایی در گوسفند ۵ تا ۶ درصد

3- درصد چند قلو زایی ۳ تا ۴ درصد

4- فصل زایش از اواسط فصل زمستان شروع و تا اول فصل بهار ادامه دارد.

  1. گوسفند بهمنی

نژاد:

گوشتی

رنگ:

سفید یکدست با لکه‌ها اختصاصی به رنگ سیاه اطراف چشم و پوزه.

خصوصیات ظاهری:

ريزجثه و بدن دنبه (دم دار) رنگ بدن سفيد با تنوع شكري، نخودي و گاهي حنايي.

میانگین وزن:

قوچ 45 کیلوگرم و میش 6/40 کیلوگرم.

 

  1. گوسفند دالاق

نژاد:

گوشتی

رنگ:

در بدو تولید سیاه و قهوه‌ای تیره _ در هنگام بلوغ به رنگ شکری

پراکنش:

در استان گلستان

جمعيت:

حدود 000,100 است.

رنگ:

 قهوه‌اي تيره تا روشن است‌

خصوصيات ظاهری:

بدن كشيده، دست و پا بلند، بدون شاخ و گوشها بلند است، روي بيني قوس دار، حدقه چشم برجسته، پيشاني پوشيده از پشم، بالاي جمجمه كمي برجسته، نيمرخ محدب، گردن پوشيده از پشم، دست و پا داراي قلم درشت است و دنبه متوسط، دنبالچه كوتاه با خميدگي S مانند است.

خصوصيات توليدی:

ميانگين وزن تولد بره‌ها:                         8/4 كيلوگرم

ميانگين وزن 3 ماهگي بره‌ها:               23/5  كيلوگرم

ميانگين وزن بلوغ:                                 45 كيلوگرم

 

 

  1. گوسفند زل

نژاد:

گوشتی

     رنگ:

     سفید به تنوع شکری، نخودی و گاهی حنایی

پراکنش:

گوسفند زل ژنوتيپ منحصر به فردي داشته و تنها نژاد بي‌دنبه ايران مي‌باشد. اين نژاد را حد فاصل بين گوسفندان اهلي و وحشي مي‌دانند كه به جاي دنبه داراي ‌دمي بصورت دنبالچه باريك متشكل از 7 مهره است كه به ندرت طول آن از 10 الي 12 سانتيمتر تجاوز مي‌نمايد. به لحاظ تنوع اقليمي منطقه و نيز سازگاري گوسفند زل با اقليمهاي كوهستاني و كوهپايه‌اي بخش زيادي از روستائيان جنگل نشين و يا حاشيه جنگل اقدام به نگهداري از گوسفند زل مي‌نمايند. اين دام به دليل نداشتن دنبه‌ و بلندي نسبي دست و پا و نيز سبك بودن وزن حيوان توانايي زيادي در راهپيمايي و پيمودن مسيرهاي مرتفع دارد.

جمعيت:

حدود 5/2 ميليون راس است.

رنگ:

از قهوه‌اي روشن تا تيره، سياه نخودي و شكري ديده مي‌شود.

خصوصيات ظاهری:

از نژادهاي كوچك جثه ايراني محسوب مي‌شود، محصول پوست گوسفند زل بدليل كوچكي و نازكي مرغوبيت چنداني ندارد. دنبه ندارد و به همين دليل ذخيره چربي در بين بافت‌ها صورت مي‌گيرد كه باعث افزايش كيفيت و بازار پسندي‌ آن مي‌شود. به جاي دنبه زائده دمي باريك به طول 10-15 سانتيمتر دارد. داراي دست و پاي كشيده و بدون پشم است كه براي راهپيمايي مناسب مي‌باشد.

خصوصيات توليدی:

ميانگين وزن تولد بره‌ها                          5/2 كيلوگرم

ميانگين افزايش وزن تا 3 ماهگي بره‌ها    145  گرم

ميانگين وزن بلوغ                                35 كيلوگرم

ميانگين وزن پشم                              6/1 كيلوگرم

گوسفند زل استان مازندران

جمعيت:

بالغ بر 5/2 ميليون راس مي‌باشد.

اندازه گوش:

گوش در اين نژاد معمولا كوچك و گاهی فاقد لاله گوش مي‌باشد.

اندازه سر:

سر متوسط بوده و در قوچ بيني بصورت محدب و در ميش بصورت صاف مي‌باشد.

اندازه دست و پا:

داراي دست و پاي كشيده بوده و بدون پشم بطول حدودي 40 تا 50 سانتيمتر مي‌باشد كه مناسب راهپيمايي است.

وضعيت شاخ:

ميش فاقد شاخ بوده و قوچ داراي شاخ‌هاي قوي و پيچيده مي‌باشد.

شكل و اندازه دنبه:

گوسفند زل دنبه ندارد و بجاي آن داراي زائده دمي باريك به شكل مخروط وارونه به طول 15- 10 سانتيمتر مي‌باشد. 

جنس ماده وزن

جنس نر وزن

خصوصيات توليدي

7/2 5/2

3-8/2

وزن تولد

10-12

18-13

وزن پايان شيرخوارگي

22-19

25-22

وزن شش ماهگي

32-27

40-32

وزن يك سالگي

 

ميزان توليد شير در هر دوره:        65- 60 كيلوگرم

طول دوره شيردهي:                  حدود 4 ماه

متوسط توليد پشم ساليانه:          قوچ 2- 7/1 كيلوگرم      ميش7/1 - 5/1  كيلوگرم

افزايش وزن روزانه در بره هاي نر و ماده: اصولا گوسفند نر بصورت پروار مي‌باشد و حداكثر روزانه 180 گرم افزايش وزن دارد.

ميانگين طول دوره آبستني حدود 5 ماه مي‌باشد. 10 ± 150 روز

 

خصوصيات  توليد مثلي:

درصد باروري :                      80-75%

درصد بره زايي :                     75-70%

درصد دوقلو زايي :                  15%

در دو فصل بهار و پاييز جفتگيري مي نمايد و فصل زايش آن بيشتر در پاييز و كمتر در بهار مي‌باشد.

  

  1. گوسفند زندی

‌نژاد:

پوستی – گوشتی

رنگ:

کبود تا سیاه  

پراکنش:

يكي از بهترين گوسفندان پوستي بوده و پوست بره آن جهت توليد البسه پوستي استفاده مي‌شود. محل اصلي پرورش گوسفند زندي در منطقه ورامين، قم، شهريار، شميرانات، دماوند، ري، ساوه و آشتيان‌ مي‌باشد.

جمعيت:

حدود 2 ميليون راس است.

رنگ:

رنگ بدن در بدو تولد كاملا سياه بوده و پس از گذشت زمان (از 6 ماهگي به بعد) بتدريج به سمت قهوه‌اي بور متمايل مي‌شود و يا بر اثر تابش آفتاب رنگ پشم آنها به نقره‌اي متمايل مي‌گردد.

خصوصيات ظاهری:

دنبه در اين گوسفند گرد و كوچك بوده و داراي دنبالچه‌اي به شكل S بر روي آن مي‌‌باشد. چربي زير پوستي نيز در آنها در مقايسه با بسياري از گوسفندان ديگر ايراني كمتر مي‌باشد. از مزاياي ‌بسيار جالب اين گوسفند عدم زرد شدن رنگ چربي پس از كشتار در معرض هوا مي‌باشد كه باعث افزايش ‌بازار پسندي گوشت مي‌شود. مقاومت در برابر سرما و گرما، كم غذايي و هواي برفي و باراني در اين گوسفند بسيار شايان توجه مي‌باشد. مجموعه مزاياي شمرده شده باعث آن گرديده كه اين گوسفندان در سيستم كوچرو موفق ‌ترين‌ دام باشد. اكثر گوسفندان زندي گوش دار مي‌باشند و در آنها نيم گوش و بدون گوش كمتر ديده مي‌شود. يكي از بهترين ‌محصولات آن پوست بره‌هاي تازه متولد شده است كه بخاطر داشتن جعد و در مجموع گلهاي زيبا و متنوع پس از ذبح‌ و عمل آوري جهت تهيه انواع لباس مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

خصوصيات توليدی:

ميانگين وزن تولد بره ها             7/2 کیلوگرم

ميانگين وزن بلوغ                     45 کیلوگرم

ميانگين وزن پشم                   7/1  كيلوگرم

 

 

  1. گوسفند کردی خراسان

‌نژاد:

گوشتی

رنگ:

قهوه‌ای روشن تا تیره

جمعیت نژادی کردی:

حدود 25% کل جمعیت گوسفند در استان خراسان بزرگ به تعداد 835,581,3  راس.

معرفی خصوصیات ظاهری گوسفند نژاد کردی:

گوسفند کردی گونه‌ای از نژاد آواسی فلسطینی می‌باشد که در طبقه‌بندی گوسفندان ایرانی، جزء نژادهای بدن رنگین، دنبه دار، جثه متوسط طبقه بندی شده است.

موطن اصلی آن در ایران نواحی کوهستانی غرب کشور، ایلام و کردستان و شمال خراسان می‌باشد.

این نژاد از نظر تولید جزء نژادهای گوشتی- شیری است که دارای مدت پروار بندی طولانی می‌باشد. اما بره‌های کردی در دوران شیرخوارگی دارای سرعت رشد بسیار بالایی هستند به آنها نژاد پیش رس گفته می‌شود.

پشم این نژاد از نوع رنگین و زبر است که جهت بافت قالیچه، نمد و گلیم استفاده می‌شود.

رنگ کل بدن در بره های نوزاد یک دست بوده (سر و صورت، بدن و دست و پا) و از قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره متمایل به خرمایی و مشکی متغیر است. اما با افزایش سن رنگ سر و صورت و دست و پاها با رنگ آنها در بره گی یکسان بوده و تفاوتی نداشته و رنگ پشم بدن به تدریج روشنتر می‌شود.

سر گوسفندان این نژاد مثلثی شکل بوده و بالاتر از بدن قرار گرفته است.

این نژاد دارای پوزه‌ای کشیده پیشانی معمولا پوشیده از پشم و فاقد قوس بینی زیاد می‌باشد.

در این نژاد، میش‌ها بطور کلی فاقد شاخ بوده و تنها 2% تا 3% قوچها شاخ دار می‌باشد.

گوش‌ها در این نژاد بزرگ و نیمه افتاده هستند و اندازه‌ای حدود 10 تا 16 سانتیمتر دارند و درصد کمی از گوسفندان این نژاد دارای گوشهای بسیار کوچک و کوتاه می‌باشند که اصطلاحا به آنها کر گفته می‌شود.

فرم دنبه در این نژاد گرد و فاقد شکاف و تا حدی برگشته می‌باشد که به دنبالچه ختم می‌شود، در برخی از گوسفندان این نژاد انتهاء دنبالچه به شکل قلاب بوده بطوریکه انتهاء دنبالچه کمی به پایین متمایل شده است که اندازه دنبالچه حدودا 5 سانتیمتر می‌باشد.

 

میانگین اوزان:

وزن یک سالگی kg

وزن شش ماهگی kg

وزن پایان شیر خوارگی kg

وزن تولد kg

جنس

51

39

33

6/4

بره نر

44

35

30

4/4

بره ماده

 

 

 

میانگین پشم  تولیدی سالیانه:

بره ماده gr

بره نر gr

قوچ gr

میش gr

 

900

950

2900

1900

متوسط سالیانه پشم

 

 

رکورد شیر تولیدی:

متوسط تولید  شیر هر دوره  ( لیتر )

طول دوره شیر دهی (روز)

90- 80

120

 

 

افزایش وزن روزانه:

از شیرگیری به  بالا (گرم در روز)

تولد تا پایان شیرخوارگی  (گرم در روز)

150- 100

250- 200

 

 

وزن دنبه:

وزن دنبه در قوچ gr

وزن دنبه در میش gr

4000-   3500

2500 -   2000

 

 

خصو صیات تولید  مثلی:

میانگین دوره آبستنی

درصد دو قلو زایی

درصد بره زایی

درصد زایش

درصد باروری

فصل زایش

150 روز

11

5/98

5/90

92

بهمن ماه

 

 

 

  1. گوسفند سنجابی

‌نژاد:

گوشتی- پشمی

رنگ:

سفید یا نخودی (گوش‌ها، قسمتی از گردن و دست و پا دارای لکه‌های قهوه‌ای)  

پراکنش:

حد شمالي منطقه پراكنش اين گوسفند، كوه شاه كوه و رودخانه قره سو است و تا دهات اطراف قصبه و روانسر ادامه مي‌يابد. حد شرقي شامل كوه زنگليان‌ كوه كماجار و كوه ويس و كوه خورين است.  حد غربي شامل كوه‌هاي ‌ولد بيگي و كوه بني گز و ده‌هاي ونه رنگينه گوران و تختگاه و مله بگلر و ساير كوههاي گوران است. حد جنوبي اين‌ ناحيه شامل خطي است كه به موازات تقريبأ شش كيلومتري شمال جاده كرمانشاه - قصر شيرين كشيده شده و كوهستان‌هاي برزه و چنار را شامل مي‌شود. ناحيه زندگي ايل از دو قسمت دشت و كوهستان تشكيل مي‌يابد.

خصوصيات ظاهری:

سنجابي گوسفندي دنبه دار با جثه‌اي بزرگ و دست و پايي بلند مي‌باشد. رنگ صورت آن قهوه‌اي تا قهوه‌اي‌كمرنگ بوده و بدن از پشم بلند و نسبتأ سفيد و ضخيمي پوشيده شده است. از لحاظ توليد جزء گوسفندان گوشتي و گوشتي - پشمي بوده و داراي توليد شير مناسب مي‌باشند.

خصوصيات توليدی:

ميانگين وزن تولد                     5/4 کیلوگرم

میانگین وزن شیرگیری            24/0کیلوگرم

میانگین وزن پشم                  5/2 کیلوگرم

 

  1. گوسفند سنگسری

‌نژاد:

گوشتی

رنگ:

تنوع بسیار زیاد (از قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره)

پراکنش:

گوسفند سنگسري، مختص محلي است به همين نام كه در شمال شهرستان سمنان واقع مي‌باشد. ييلاق گوسفند سنگسري معمولا منطقه فيروزكوه، دماوند، شميرانات و كرج مي‌باشد و قشلاق آنها در حاشيه كوير سمنان و ورامين مي‌باشد.

جمعيت:

حدود 000,100 راس است.

رنگ:

 اين گوسفند در رنگهاي سياه  (بور) نخودي (شيوا) قهوه‌اي روشن و قهوه‌اي تيره و كبود ديده مي‌شود.

خصوصيات ظاهری:

سنگسري گوسفندي است كه داراي بدن جمع و جور و چهار قلم كوتاه و ظريف، دنبه نسبتأ كوچك و بدون‌ دنبالچه و يا دنبالچه بسيار كوچك است كه به شكل برگشتگي انتهايي روي دنبه قرار دارد. قوچ‌ها و ميش‌ها اكثرأ بدون ‌شاخ هستند و در نرها گاهي شاخ به شكل زائده‌اي كوچك نمايان مي‌شود. بخاطر جثه كوچك و دست و پاي ظريف، قدرت ‌راهپيمايي زياد و مقاومت به عوامل محيطي يكي از بهترين گوسفندان گوشتي منطقه محسوب مي‌شود.

خصوصيات توليدی:

ميانگين وزن تولد بره ها             3/2 کیلوگرم

ميانگين شیرگیری بره ها            24  کیلوگرم

ميانگين وزن پشم                   7/1 كيلوگرم

  1.  گوسفند شال

‌نژاد:

گوشتی با گرایش تولید شیر مناسب.

رنگ:

در بدو تولید خاکستری سیاه و در بلوغ شکری متمایل به خاکستری.

پراکنش:

منطقه بوئين زهرا زادگاه اصلي گوسفند نژاد شال مي‌باشد.اين نژاد به هيچ عنوان با مناطق كوهستاني سازگاري ندارد.

جمعيت:

حدود 000,140 راس در استان قزوین است.

رنگ:

رنگ پشم در نژاد شال در دوران شير خوراگي سياه بوده و بتدريج به قهوه‌اي و طوسي تبديل مي‌شود.

خصوصيات ظاهری:

وجود لكه سفيد روي پيشاني كه گاهي تا پشت سر ادامه مي‌يابد، محدب بودن نيم رخ بيني و وجود منگوله در زير گلو و گاهي بر روي گوش برخي از گوسفندان از علايم ‌ظاهري خاص اين نژاد مي‌باشد . همچنين وجود دنبۀ بزرگ كه عمومأ تا بالاي مفصل خرگوشي قرار دارد و گوشهاي بزرگ آويزان و بي مو بودن سر و پاها و محوطه زير شكم از ديگر خصوصيات اين نژاد مي‌باشد.

سر حيوان كم و بيش طويل، حدقۀ چشم برجسته و پوزه‌ها كلفت بوده، چشم‌ها نسبتأ درشت، پيشاني صاف و كوتاه و نيز هر دو جنس فاقد شاخ مي‌باشد.

خصوصيات توليدی:

ميانگين وزن تولد بره ها             3/5 كيلوگرم

ميانگين بلوغ                           65 كيلوگرم

ميانگين وزن پشم                    1 كيلوگرم

دوقلوزائی                               35%

 

  1. گوسفند طالشی

‌نژاد:

گوشتی

رنگ:

نخودی تا سفید- تمام یا قسمتی از سر و صورت و انتهای دست و پا‌ها دارای لکه‌های قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره.

منشاء:

منشاء این گوسفندان منطقه طالش گیلان بوده و از جنوب طالش تا آستارا و ارتفاعات حیران و دهات کوهستانی این منطقه پراکنده هستند. این گوسفندان شبیه گوسفندان زل بوده ولی از نظر جثه بزرگتراند و درارای دنبۀ کوچکی‌اند. در کل تصور بر این است که این گوسفندان بر اثر دو رگ ‌گیری طبیعی یا عمدی بین گوسفندان زل و مغانی که از نظر منطقه زیست همسایه آن می‌باشد به وجود آمده باشند.

گوسفندان اتابای (یا نیم دنبه ترکمنی):

بر خلاف گوسفندان طالشی که در مرز غربی منطقه زیست زل نگهداری می‌شوند، گوسفندان اتابای در مرز شرقی منطقه زیست زل و در محل تلاقی آن با گوسفندان دنبه‌دار ترکمنی نگهداری می‌شوند. گوسفندی است نخودی رنگ و بسیار درشت‌تر از زل که در مناطق خشک بخوبی می‌توان مقاومت نماید و تصور می‌شود از دو رگ گیری بین زل و ترکمنی به وجود آمده باشد.

 گوسفند عربی

‌نژاد:

گوشتی

رنگ:

عموم بدن سفید شکری، با تنوع نخودی، قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره.

پراکنش:

از نظر پراكندگي، گوسفند عربي بومي حاشيه غربي و جنوبي منطقه خوزستان است. برخي از محققين عقيده دارند گوسفند آواسي در حقيقت همان گوسفند اهوازي يا عربي مي‌باشد.

جمعيت:

حدود 000,400 راس است.

رنگ:

 بدن به رنگهاي سفيد، سفيد مايل به زرد و قهوه‌اي است كه ممكن است روشن يا تيره باشد.

خصوصيات ظاهری:

روي سر بعضي از گوسفندان عربي دسته‌اي از پشم به نام كاكل وجود دارد در گوسفندان عربي پوزه كوتاه و دنبۀ ‌تقريبأ كوتاه و به شكل نيم دايره است. داراي دوتيپ شيري و گوشتي مي‌باشد.

خصوصيات توليدی:

ميانگين وزن تولد بره ها             1/4 كيلوگرم

ميانگين وزن پشم                    1/2 كيلوگرم

دوقلوزائی                               5%

گوسفند عربی استان خوزستان:

جمعیت گوسفند ثابت استان 062,412,3  راس و جمعیت گوسفند عربی 634,876,1 راس می‌باشد.

خصوصیات ظاهری:

رنگ بدن: سفید شکری - سیاه - قهوه‌ای و یا ترکیبی از رنگ‌های مذکور. معمولا فراوانی رنگ سفید در گله‌ها بیشتر است.

اندازه گوش:

متوسط

شکل بینی:

در گوسفند نر (قوچ) برآمده و خمیده است.

شکل پوزه:

نسبتا پهن است.

وضعیت شاخ:

اکثر گوسفندان نر‌ نژاد عربی دارای شاخ می‌باشند و تعداد کمی بصورت ته شاخ مشاهده می‌شوند. ماده‌ها اکثرا بدون شاخ هستند. در تعداد کمی از آن‌ها ته شاخ مشاهده می‌شود.

اندازه دنبه:

نسبت به سایر نژاد‌ها کوچک‌تر است، وزن آن ۵/۲ تا ۳ کیلوگرم

شکل دنبه:

در گوسفند یکی از عوامل تعیین کنندۀ ‌نژاد، دنبه است. دنبۀ نژاد عربی، مدور با دنبالچه شکل معمولا تا بالای مفصل خرگوشی.

شرح

ماده

نر

طول دنبه

5/28

5/31

عرض دنبه

1/23

6/29

طول دنبالچه

1/15

2/16

 

 

خصوصیات وزنی :

وزن تولد (kg)

وزن پایان شیرخوارگی (kg)

وزن 6 ماهگی

(kg)

وزن یکسالگی (kg)

افزایش وزن روزانه (gr)

وزن بلوغ

ماده

نر

ماده

نر

ماده

نر

ماده

نر

ماده

نر

ماده

نر

19/3

27/3

92/23

1/25

8/29

7/32

35

7/37

190

210

1/48

2/62

 

میانگین دوره آبستنی :          147 تا 155 روز  

متوسط تولید پشم :               8/1 تا 8/3 کیلوگرم

 

خصوصیات تولید مثلی :

درصد باروری

درصد بره زایی

درصد زایش

درصد دو قلو زایی

درصد چند قلو زایی

فصل زایش

بهاره

پاییزه

54/74

76

75

3/3

- - -

بهمن و اسفند

مهر و آبان

زایش پاییز بیشتر است.

 
  1. گوسفند فراهانی

‌نژاد:

پشمی – گوشتی

رنگ:

سفید متمایل به نخودی با لکه‌های سیاه رنگ دور چشم، گوش‌ها، پوزه و مفاصل دست و پا. رنگ بدن سفيد متمايل به نخودي بوده و اطراف پوزه، دور چشم و گاهي اشك ريزها و اطراف گوشها و انتهاي ‌دست و پا داراي لكه‌هاي سياه رنگ است‌.

پراکنش:

محل پرورش اين نژاد در شهرستان‌هاي آشتيان، فراهان و اراك مي‌باشد.

خصوصيات ظاهری:

گوسفندان اين نژاد داراي سر و گوش كوچك و هر دو جنس فاقد شاخ مي‌باشند. دنبۀ آنها گرد و يك تكه بوده‌ و دنبالچه گرد از وسط دنبه منشعب شده است. قالي‌هاي بافته شده از پشم اين نژاد بدليل مرغوبيت الياف آن معروفيت زيادي در سطح كشور و حتي جهان دارد. متاسفانه به علت افزايش قيمت پوست و گوشت و پايين بودن قيمت پشم، گوسفنداران جهت بالا بردن درآمد و نيز به دليل عدم آگاهي از عوارض ناشي از اختلاط نژادي، از قوچ‌هاي نژادهاي پوستي يا گوشتي بسته به وضعيت‌ بازار و رونق هر يك از اين محصولات و نوسانات قيمت‌ها استفاده مي‌نمايند كه نهايتأ سبب آميخته شدن گوسفند فراهاني با گوسفندان ديگر شده است‌.

خصوصيات توليدی:

ميانگين وزن تولد بره‌ها              3 كيلوگرم

ميانگين وزن پشم                    7/0 كيلوگرم

دو قلوزائی                              5%

 

 

  1. گوسفند فشندی

‌نژاد:

گوشتی – شیری

رنگ:

در بدو تولید قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره - در بالغین از کرم، کهربایی روشن و قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره.

جمعيت:

در حدود 000,250 راس.

پراکنش:

ییلاق این گوسفند در مراتع مرتفع طالقان، کندوان، کرج، شمیرانات و قشلاق آن در حاشیه دشت قزوین، اوجبلاغ و شهریار می‌باشد.

خصوصیات ظاهری:

گوسفند فشندی گوسفندی است با جثه متوسط که در رنگ‌های کرم، قهوه‌ای سیر، قهوه‌ای روشن و قرمز روشن ‌دیده می‌شود و معمولا چهار قلم، زیر شکم و سر حیوان رنگ تیره ‌تری دارند. سر دارای لکه سفید کوچک و با نوار سراسری است که گاهی روی پیشانی را می‌پوشاند. قوچ‌ها بعضأ شاخدار و برخی بدون شاخ هستند و میش‌ها غالبأ بدون شاخ می‌‌باشند.

این‌ نژاد از نظر مقاومت به ‌شرایط محیطی منطقه‌، سرعت رشد و تولید مثل دارای اهمیت بسزایی است. گوسفند فشندی مهمترین گوسفند شهرستان ساوجبلاغ تهران از لحاظ تعداد و پراکنش می‌باشد. این گوسفند شباهت زیادی به گوسفندان افشاری دارد.

دنبۀ نسبتا حجيم و دارای شکافی حدود ۵ تا ٧ سانتيمتر بوده و دنبالچه از بالای شکاف بطرف پایين افتاده است. توليد پشم کمی داشته که نسبتا ضخيم نيز می‌باشد. این گوسفند از نظر توليد شير در منطقه معروف است بطوریکه می‌توان این گوسفند را گوشتی- شيری محسوب نمود.

بطور کلی این نژاد هم در دشت و هم در ارتفاعات قابليت چرا و توليد دارد. گوسفندان فشندی که در دشت چرا می‌نمایند معمولا جثه درشت تری دارند. فشندی از نظر توليد گوشت و ضریب رشد نيز دارای اهميت بوده و دارای بره های پيش رس بوده که بعد از شيرخوارگی بفروش می‌رسند.

 

 

 

 

 

  خصوصيات توليدی :

ردیف

شرح

ماده

نر

توضیحات

1

وزن تولد (kg)

77/3

29/4

 

2

وزن پایان شیرخوارگی (kg)

65/24

4/26

 

3

وزن شش ماهگی (kg)

31/35

50/37

 

4

وزن یکسالگی (kg)

54/53

30/73

 

5

طول دوره شیردهی

132

- -

 

6

میزان تولید شیر در هر دوره (kg)

100- 85

- -

 

7

تولید پشم (یکسالگی) (kg)

1/1

5/1

 

8

تولید پشم (بره) (kg)

5/0

7/0

 

9

اندازه دنبه در حیوان بالغ

- -

- -

 

10

افزایش وزن روزانه (gr)

112

152

بعد از 4 ماهگی

11

طول دوره آبستنی

147

- -

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

خصوصیات تولید مثلی:

ردیف

شرح

مقدار

1

درصد باروری

95

2

درصد بره زایی

108/4

3

درصد زایش

2/94

4

درصد دو قلو زایی

19-12

5

درصد چند قلو زایی

5/0

6

فصل زایش

زمستان

 

 

ميانگين اطلاعات بيومتری گوسفند بالغ فشندی:

ماده

نر

دور سینه

ارتفاع جدوگاه

طول بدن

دور سینه

ارتفاع جدوگاه

طول بدن

3/93

71/70

60/51

69/99

7/72

61/55

 

 

 

 

  1. گوسفند قره گل سرخسی

‌نژاد:

پوستی – گوشتی

رنگ:

در بدو تولد سیاه و در بلوغ به رنگ خاکستری.

پراکنش:

نژاد قره گل از مهم‌ترین گوسفندان پوستی دنیا است که به خاطر مرغوبیت پوست آن از سایر نژادهای دیگر شهرت بیشتری دارد. پرورش این ‌نژاد در ایران بیشتر در سرخس، خراسان، فارس، قم و ورامین معمول است‌.

جمعیت:

حدود ۰۰۰,۳۰۰ راس است.

رنگ:

در سرخس و مشهد گوسفند قره گل سیاه رنگ بوده، بره‌های این‌نژاد تا یک سالگی کاملا سیاهند. بعد از یک سالگی به استثنای سر و گردن که سیاه باقی می‌ماند، قسمت‌های دیگر بدن به رنگ خاکستری مبدل می‌شود.

در بره‌های این ‌نژاد تا یکسالگی تمامی بدن به همین رنگ است، ولی بعد از یکسالگی سر و گردن به رنگ خاکستری باقی می‌ماند و قسمتهای دیگر بدن تبدیل به رنگ سفید می‌شود که از رنگهای مرغوب می‌باشد. گوسفند قره گل از نظر رنگ تنوع زیادی دارد، بطوریکه رنگهای سفید، خاکستری و قهوه‌ای روشن تا تیره در این ‌نژاد دیده شده است‌.

خصوصیات ظاهری:

کیفیت پوست بر اساس میزان جعد مو‌ها، رنگ، درخشندگی و براقی آن می‌باشد. از ماه چهارم آبستنی، موهای ‌روی پوست در جنین ظاهر می‌شود و این روند تا آخرین روزهای آبستنی ادامه پیدا می‌کند تا اینکه در موقع تولد مو‌ها تکامل پیدا می‌کنند. هر چه قدر بره‌ها زود‌تر ذبح شوند، درخشندگی و براقیت بیشتری روی پوست ظاهر می‌شود و مرغوبیت بیشتری دارد و هر چقدر از عمر بره‌ها بگذرد، ارزش پوست آن کمتر می‌شود. بطوریکه ۴ هفته بعد از تولد پوست فاقد ارزش است‌.

پوست بره‌ها تا ۴ ماهگی اول دوران جنینی فاقد طرح و پیچش خاصی است، اما در ماه ‌پنجم آبستنی گلهایی روی پوست ظاهر می‌شود و تا موقع تولد طرح این گل‌ها به حد تکامل می‌رسد. پس از تولد، این‌ گل‌ها بزرگ‌تر و به تدریج باز می‌شوند، بطوریکه از چهار هفتگی به بعد این نوع بره‌ها به دلیل باز شدن گل‌ها و محو شدن تدریجی آنها، ارزش پوستی ندارند. شکل گل‌های ‌روی پوست ممکن است، به صورت گل غلطانک یا به صورت حلقه‌ای و یا لوبیایی شکل باشد.

 

از نظر مشخصات نژادی به دو گروه تقسیم می‌شود:

1- گوسفندان قره گل دنبه دار:

این گوسفند مانند سایر گوسفندان ایرانی و آسیایی جزو گوسفندان دنبه دار می‌باشد و ذخیره چربی زیادی در ناحیه خلفی آن جمع شده است و وزن دنبه گاهی به یک کیلوگرم می‌رسد. پوست قره گل دنبه‌دار از نظر مرغوبیت چندان حائز اهمیت نیست‌.

2- گوسفندان قره گل دم دار:

این گوسفندان دارای دم هستند که به علت ذخیره شدن چربی در اطراف آن کاملا حجیم به نظر می‌رسد. شکافی در دم وجود ندارد و در انتها، شکل آن شبیه S دیده می‌شود. مرغوبیت پوست قره‌گل دم دار بیشتر از نوع دنبه دار می‌باشد. این ‌نژاد دارای سری متوسط و کشیده، ناحیه پیشانی و روی بینی کم و بیش برآمده، بینی فشرده و تنگ بوده و غضروف داخلی بینی پیچش و خمیدگی بیشتری نسبت به سایر گوسفندان پیدا کرده و این ساختمان باعث شده که‌ حیوان بتواند در محیط گرم و یا در مناطقی که گرد و غبار زیادی وجود دارد، کاملا مقاومت داشته باشد که این تغییر شکل تنها به خاطر سازش حیوان با محیط صورت گرفته است‌.

گوش‌ها نسبتأ بلند و حدود ۱۵ سانتی متر طول دارند و وجود شاخ در قوچ‌ها حتمی است‌. برجستگی خاصی در قسمت ناحیه کپل این‌ نژاد دیده می‌شود که از خصوصیات ‌ویژه آن است.

خصوصیات تولیدی:

میانگین وزن تولد بره‌ها:             ۳ کیلوگرم

 

 

  1. گوسفند قزل

‌نژاد:

گوشتی – شیری

رنگ:

عموم بدن قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره با تنوع رنگ قرمز

جمعیت در استان آذربایجان غربی:

000,800,1 راس.

خصوصیات ظاهری گوسفند قزل:

 

رنگ بدن

اندازۀ گوش (cm)

اندازۀ سر (cm)

اندازۀ دست (cm)

اندازۀ پا (cm)

شکل بینی

شکل پوزه

وضعیت شاخ

شکل دنبه

اندازۀ دنبه (cm)

قوچ

قهوه‌ای روشن تا تیرۀ متغییر و هرچه رنگ سردتر باشد، به تودۀ اصیل نزدیک و مطولب‌تر است.

9×15

8/26×6/13

6/45

3/47

-

-

-

-

41×39

میش

5/6×16

10×22

5/45

3/46

-

-

-

-

36×35

بره

7×13

9×17

5/41

5/43

-

-

-

-

30×27

 

خصوصیات تولیدی گوسفند قزل:

 

وزن (Kg)

طول دورۀ شیردهی

مقدار شیر در دوره

مقدار پشم

(gr)

وزن دنبه

افزایش وزن روزانه در بره‌ها

میانگین دورۀ آبستنی

تولد

پایان شیرخوارگی

6 ماهگی

12 ماهگی

قوچ

 

-

-

-

-

-

-

1300

18%

-

-

میش

 

-

-

-

-

120 روز

Kg 80

800

10%

-

150 روز

بره

نر

63/4

3/23

9/33

7/41

-

-

500

13% وزن لاشه

100 گرم پرواری

93 گرم داشتی

-

ماده

25/4

9/21

2/32

2/38

 

خصوصیات تولید مثلی گوسفند قزل:

 

درصد باروری

درصد بره زایی

درصد زایش

درصد دوقلو زایی

درصد چند قلو زایی

قوچ

-

-

-

-

-

میش

94

111

94

11

-

بره

-

-

-

-

-

 

 

  1. گوسفند قشقایی

‌نژاد:

گوشتی

رنگ:

در بدو تولید کاملاً قهوه‌ای و پس از ۶ ماهگی به رنگ شکری. (رنگ سر وصورت جلوی سینه، زیر شکم، دست و پا به رنگ قهوه‌ای) رنگ عمومی بدن، دام بالغ سفید بور، بور قرمز، ابلق سیاه و سفید ابلق بور. اين نژاد عمدتا توسط عشاير ترك قشقايي نگهداري مي‌شود و جمعيت خالص اين نژاد در استان فارس حدود 000,250 راس مي باشد.

خصوصيات نژادي:

سر به حالت کشیده و مثلثی، پوزه گرد و روی بینی کمی برجسته و پیشانی صاف تا کمی برآمده قوچ‌ها معمولا شاخ دار و میش‌ها بدون شاخ می‌باشند. گوش‌ها اغلب به حالت افتاده و بلند می‌باشد دست و پا اکثرا متوسط می‌باشد. دنبه گرد و کوتاه بوده و معمولا بالا‌تر از مفصل خرگوشی قرار می‌گیرد و از وسط دارای نیم چاک می‌باشد. دنبالچه صاف و بدون برگشتگی است.

رنگ بدن در بره‌گی از قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره متغیر است اما در زمان بلوغ رنگ بدن تغییر کرده و حالت روشن به خود می‌گیرد. 

ميانگين وزن

سن

ماده

نر

65/3

95/3

تولد

62/21

92/22

سه ماهگي

69/30

87/32

شش ماهگي

70/35

20/39

يك سالگي

12/54

08/72

بلوغ كامل

 

    متوسط وزن پشم:

بره شش ماهه 7/0 كيلوگرم، ميش بالغ 05/1 كيلوگرم و قوچ 85/1 كيلوگرم.

 

وضعيت توليد شير در گوسفند تركي قشقايي:

مدت شير دهي                         102 روز

متوسط شير توليدي                   195 گرم روزانه

طول دوره آبستني                    149 روز

 

خصوصيات توليد مثلي:

فصل زايش

درصد چند قلو زايي

درصد دوقلو زايي

درصد زايش

درصد بره زايي

درصد باروري

پاييز و زمستان

------

3-2

85

90

96

 

 

  1. گوسفند کبودۀ شیراز

‌نژاد:

پوستی- گوشتی

رنگ:

خاکستری تا سفید و تنوع رنگهای قهوه‌ای، سیاه، خاکستری و بور.

پراکنش:

گوسفند قره گل و كبوده شيراز به خاطر ارزش پوستي خود مشهور شده‌اند. اين نژاد فقط در استان فارس آن هم در گوشه كوچكي از آن پرورش داده مي‌شود  .

جمعيت:

حدود 000,190 راس است.

رنگ:

 گوسفند كبوده بطور كلي به سه رنگ كبوده، سياه و قهوه‌اي ديده مي‌شود كه به ترتيب در محل به سوز، ملحه و بور معروف هستند. مقاومت گوسفندان سياه نسبت به‌خاكستري و قهوه‌اي در برابر بيماريها و شرايط سخت محيط بيشتر مي‌باشد.

 

  1. گوسفند کردی

‌نژاد:

گوشتی

رنگ:

عموم بدن سفید نخودی با تنوع رنگ خرمایی روشن تا تیره وسیاه در قسمت‌های سر و صورت، گردن و گوش.

پراکنش:

 در مناطق كوهستاني كردستان بدليل وجود مراتع درجه يك و مرغوب، دامداري بعنوان شغل اصلي محسوب شده ‌و بدليل عدم وجود زمين‌هاي مسطح و آبي،كشاورزي بصورت ديم و در كنار دامداري مطرح مي‌باشد.

جمعيت:

000,200,1 راس است.

خصوصیات ظاهری:

 گوسفند كردي داراي جثه متوسط، بدني كشيده و با دست و پاي بلند و قوي مي‌باشد. اين دام از نظر توليدي، جزء گوسفندان گوشتي كشور محسوب مي‌شود. اين گوسفندان كلا در دو تيپ دشت و تيپ كوهستان ديده مي‌شوند و هر تيپ نيز داراي فنوتيپ‌هاي خاص خود مي‌باشد .

خصوصيات ظاهری:

گوسفند تيپ كوهستان:

در اين تيپ رنگ بدن سفيد مايل به شكري، سر و صورت و چهار دست و پا به رنگ سياه و قهوه‌اي با لكه هايي‌ بر اساس رنگ بدن ديده مي‌شود. دنبه گرد و داراي شكاف نيمه عميق كه تا مفصل خرگوشي آويزان است و دنبالچه ‌مخروطي شكل در مركز دنبه سر تا سر شكاف آنرا فرا گرفته است.  ميش‌ها بدون شاخ و قوچها داراي تكمه شاخ بوده و به ندرت در بعضي تكمه رشد كرده و شكل شاخ را بخود گرفته است. در ميان گله‌هاي موجود منطقه، پراكندگي رنگ در سر و صورت تا حدودي متغير مي‌باشد. فنوتيپ‌هاي مختلف تيپ كوهستاني عبارتند از:

الف) پر: سر و صورت سياه، دست و پا سفيد همراه لكه‌هاي سياه

ب) چار: دو طرف صورت به رنگ سياه يا قرمز، پيشاني سفيد، دست و پا سفيد با لكه‌هاي مناسب با رنگ دو طرف صورت‌ در آن

ج) سور يا چرمك سور: سر و صورت قرمز، دست و پا سفيد با لكه‌هاي قرمز در آن

د) ژل يا عينكي: دور پوزه و چشم و انتهاي دو گوش به رنگ قهوه‌اي يا سياه

 

 

گوسفند تيپ دشت:

در تيپ دشت، رنگ پشم نخودي تيره و داراي كيفيت پائين‌تري مي‌باشد. سر و صورت و چهار دست و پا قهوه‌اي رنگ و فاقد پشم است. از نظر وزن سنگين‌تر و در مناطق دشتي استان پرورش داده مي‌شود. بره‌ها هنگام تولد قهوه‌اي يكدست ولي بعد از بلوغ جنسي و جسمي رنگ بدن آنها تغيير كرده و به نخودي تيره مي‌گرايد، دنبه كاملا جمع و جور، گرد و بدون شكاف عميق سرتاسري مي‌باشد و دنبالچه در مركز بصورت زائده مانند بوده‌ و جهت آن رو به پائين است. در بعضي از گوسفندان دنبالچه در انتهاي سطح خارجي بصورت شكاف ديده مي‌شود. از نظر توليد گوشت نسبت به گوسفند نواحي كوهستان استعداد بيشتري دارد. ضمنأ قابل ذكر است كه گوسفنداني كه‌ حدود 300 سال قبل در زمان شاه سلطان حسين صفوي توسط كردهاي مهاجر به شمال خراسان برده شده‌اند، از همين تيپ مي‌باشند.

خصوصيات توليدی:

ميانگين وزن تولد بره ها             6/4كيلوگرم

میانگین وزن شیر گیری             20 کیلوگرم

ميانگين وزن پشم                    2 كيلوگرم

دوقلوزائی                               10%

 

فنوتیپ گوسفند کردی

رنگ بدن:

سفید، سر و صورت قهوه ای، چهار قلم دست و پا اکثرا دارای گله های قهوه‌ای رنگ می‌باشد. در قوچها سر دارای قوس محدب می‌باشد. قوچها فاقد شاخ می‌باشند.

دنبه در این نژاد متوسط ( بین نژادهای بزرگ جثه وکوچک جثه ) و دنبه تابالای مفصل خرگوشی آویزان می باشد. دنبالچه حدود 10 سانتیمتر پائین تر از دنبه امتداد دار.

 

مشخصات ژنوتیپی گوسفندان کردی:

اندازه

قوچ

میش

قد

71-66

97-57

طول بدن

102-96

95-88

طول گوش

25-20

23-18

عرض دنبه

56-47

43-35

وزن بلوغ

64-56

55-48

وزن تولد (gr)

3800-3000

3400-2800

تولید پشم سالیانه (gr)

2400-3000

2200-1500

 

 

 

 

  1. گوسفند کرمانی

‌نژاد:

پشمی- گوشتی

رنگ:

سفید متمایل به نخودی

پراکنش:

 گوسفندان اين نژاد بيشتر در شهرستان‌هاي بافت، سيرجان، كهنوج، شهر بابك و جيرفت وجود دارند.

جمعيت: 000,000,2 راس است.

خصوصيات ظاهری:

گوسفند كرماني داراي صفات مطلوبي چون عادت به آب و هواي گرم و خشك، كمي علوفه، چابكي و قدرت ‌راهپيمايي است. دست و پاي بلند در اين گوسفند باعث شده است كه اين حيوان بتواند براي چرا در واقع راهپيمايي ‌زيادي كرده و به ارتفاعات نيز برود. بدن گوسفند كرماني گرد كشيده، مفصل خرگوشي خميده، گردن عضلاني و چشم‌ها كوچك است. پشت و كمر و كپل كم و بيش در يك امتداد قرار گرفته و صاف و هموار است. رنگ پشم سفيد و كم و بيش به رنگ نخودي و شكري گرايش پيدا كرده است. چهار قلم دست و پا، مفصل‌ها، اطراف چشم و پوزه به‌ رنگ مشكي است كه اين ويژگي آنرا از ديگر گوسفندان متمايز مي‌سازد.

    خصوصيات توليدی:

ميانگين وزن تولد                     7/2 کیلوگرم

میانگین وزن بلوغ                     48 کیلو گرم

دو قلوزائی                              5%

 

 

  1. گوسفند کلکوهی

‌نژاد:

گوشتی

رنگ:

عموم بدن سفید متمایل به کرم و رنگ سر و صورت خرمایی، سیاه، و بور.

 

 

  1. گوسفند لری

‌نژاد:

گوشتی

رنگ:

عموم بدن سفید متمایل به کرم و رنگ سر و صورت خرمایی، سیاه و بور.

پراکنش:

 محل اصلي پرورش گوسفندان لري در اطراف بروجرد، خرم آباد و اليگودرز مي‌باشد.

جمعيت:

000,000,2 راس است.

خصوصيات ظاهری:

سر در اين نژاد نسبتأ بزرگ و پيشاني برجسته بوده و برجستگي كمي روي بيني مشاهده مي‌شود. چشم‌ها درشت و گوش‌ها بلند و آويزان است. اين نژاد جزو گروه بلند اندام‌ها قرار دارد. معمولا هر دو جنس بدون شاخ بوده ولي به ندرت ‌قوچ‌ها داراي شاخ‌هاي پيچيده‌اي هستند. رنگ بدن كم و بيش سفيد است كه لكه‌هاي خرمايي قهوه‌اي تيره در اطراف چشم و انتهاي پوزه و اعضا ديده مي‌شود. دنبه در اين نژاد در اثر شكاف سرتاسري به دو قسمت تقسيم شده و حجم و رشد آن زياد است. پشم آنها به علت آنكه يكدست سفيد نمي‌باشد، از مرغوبيت زيادي برخوردار نيست.

خصوصيات توليدی:

ميانگين وزن تولد                     5/3 کیلوگرم

میانگین وزن پشم                    8/1 کیلوگرم

دوقلوزائی                             23%

 

  1. گوسفند لری بختیاری

‌نژاد:

گوشتی

رنگ:

عموم بدن متأثر از رنگ تولد، دارای تنوع سفید، خاکستری روشن تا تیره، ابلق (سفید، خاکستری تیره و روشن) و چهارگل (مخلوطی از رنگ‌ها)

جمعيت ن‍ژاد:

جمعيت اين نژاد در استان چهار محال بختياري 000,632,1 راس مي‌باشد.

رنگ بدن:

رنگ غالب گوسفندان در اين نژاد سفيد (كرم رنگ) بوده اما گاهي قهوه اي كم رنگ و درصدي نيز داراي رنگ قهوه اي تيره (قنقر) مي باشد. در بسياري از دام‌ها تمركز لكه رنگي شامل قهوه اي تيره يا قهوه اي روشن (بور) در اطراف چشم‌ها، تمام يا قسمتي از گوشها، انتهاي پوزه، قسمت‌هاي انتهايي دست و پا و مفاصل خرگوشي مشاهده مي گردد و تعداد بسيار معدودي داراي لكه اي سياه رنگ هستند.

اندازه گوش:

گوش بزرگ و آويزان از مشخصات اين اكوتيپ مي‌باشد.

اندازه سر:

سر بزرگ با نيمرخي محدب و برآمدگي روي بيني از خصوصيات ظاهري اصلي اين اكوتيپ بوده و اين وضعيت در قوچ‌ها بارزتر است. همچنين در برخي گوسفندان تارهاي موي بلند روي قسمت سر و در محل رويش شاخها (اصطلاحا چرك يا كاكل) بخصوص در جنس نر وجود دارد كه گاهي اوقات صورت و گوش‌ها را مي پوشاند.

شكل بيني:

بيني بصورت كشيده و مناسب است و تناسب با حدقه چشم دارد. فراواني گوسفندان داراي تارهاي مو بسيار بلند روي سر (چرك) و محل برآمدگي روي پوزه (جول يا جيل) در كل گله بطور متوسط 7% است كه اين خصوصيت از نظر دامداران جزء صفات ظاهري  بسيار زيبا تلقي مي‌شود و در هنگام انتخاب، قوچ‌هايي كه اين وي‍ژگي را دارند، ترجيح داده مي‌شوند.

شكل پوزه:

تنوعي از شكل پوزه از پهن تا كشيده ديده مي‌شود ولي ميش‌ها و قوچ‌هاي با پوزۀ پهن فراواني بيشتري دارند.

شكل و اندازه دنبه:

دنبه بسیار بزرگ است (عمق شيار دنبه آن را به دو فاق يا لب كاملا مجزا و آويزان تقسيم كرده است) بصورتیکه گاهي انتهاي لب‌هاي دنبه از مفصل خرگوشي پايينتر قرار مي‌گيرد (البته در سنوات اخير به خاطر حذف دام‌هایي با دنبه آويزان يا اصطلاحا شور، درصد كمي از قوچها و تعداد بسيار معدودي از ميش‌ها داراي اينگونه دنبه هستند). تولید دنبه نسبت به گوشت، انرژی بیشتری نیاز دارد و هزینۀ بیشتری را به همراه خواهد داشت بنابراین ضریب اقتصادی آن پایین‌تر از ضریب اقتصادی وزن بدون دنبه است. همچنين تنوعي از شكل دنبالچه در اين جمعيت به شرح زير قابل مشاهده است:

در اكثر موارد، دنبالچه بسيار كوتاه و انتهاي آن رو به بالاست و فقط در ايامي كه پشم چيني صورت گرفته است قابل مشاهده است. حدود 4 درصد از گوسفندان، داراي دنبالچه باريك و آويزان به طول 2-3 (و گاهي تا 10 ) سانتيمتر بوده كه گاهي به سمت چپ يا راست منحرف شده است ( غاز منگوله اي ).

وضعيت شاخ:

در اين جمعيت، قوچ‌ها و ميش‌ها فاقد شاخ بوده اما درصد بسيار كمي ( حدود 2 درصد) از قوچ ها داراي شاخهاي بزرگ و پيچيده و گاهي شاخ‌هاي بسيار كوچك (طول 3 تا 5 سانتيمتر) با قطر كم دارند. ميش‌ها در اين جمعيت بدون شاخ بوده اما 2 تا 3 درصد داراي شاخهاي بسيار كوچك (در حدود 2 تا 3 سانتيمتر) مي‌باشند.

اندازه دست و پا:

دست و پاي بلند با استخوان بندي درشت كه معمولا قلم‌هاي دست و پا، در سنين جواني پوشيده از تارهاي بلند مو هستند كه ضخامت دست و پا را بيشتر جلوه مي‌دهند. همچنين داشتن رانهاي عريض و عضلاني كه در قوچ ها ملموس‌تر است، جزء خصوصيات ظاهري ان اكوتيپ قرار مي‌گيرد.

خصوصيات توليدي:

اوزان بدن در سنين مختلف:

جنسیت

صفت

ماده

نر

702/4

995/4

وزن تولد (kg)

325/26

825/29

وزن شير خوارگي (kg)

735/39

284/44

وزن 6 ماهگي (kg)

094/54

832/65

وزن يكسالگي (kg)

239/0

255/0

افزايش وزن روزانه از تولد تا شيرگيري (kg)

126/0

182/0

افزايش وزن روزانه از شيرگيري تا 6 ماهگي (kg)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

وزن دنبه:

قوچ بالغ :               74/7 كيلو گرم

ميش بالغ :             86/4 كيلو گرم

 

پشم توليدي (دام قبل از پشم چيني در آب قنات يا جويبار شسته شده است=گرده ور):

قوچ :                    452/2 كيلو گرم

ميش :                  810/1 كيلو گرم

بره نر :                   816/0 كيلو گرم

بره ماده :               723/0 كيلو گرم

 

خصوصيات شير:

اگر چه ركوردگيري براي شير توليدي در گوسفندان لري بختياري انجام نمي‌شود ولي بر اساس تحقيقي كه در سال 1373 بر روي گوسفندان ايستگاه توسعه پرورش و اصلاح نژاد گوسفند لري بختياري انجام شده است، طول دوره شيردهي و توليد شير در هر دوره شيردهي به ترتيب برابر با 35+17/184 روز و 41/3+15/ 148 كيلوگرم به دست آمد.

 

خصوصيات  توليد مثلي:

مقدار

صفت

144min:

68/149mean:

157max:

طول دوره آبستني (روز)

08/91

درصد باروري

96/119

درصد بره زايي

90/89

درصد زايش

24/19

درصد دو قلو زايي

36/0

درصد چند قلو زايي

 

فصل زايش:

در سيستم عشايري: اوايل زمستان

در سيستم روستايي: اواسط تا اواخر زمستان

 

 

 

 

 

  1. گوسفند ماکویی

‌نژاد:

پشمی – گوشتی

رنگ:

سفید، گوش‌ها، پوزه و انتهای چهارقلم دست و پا، دور چشم دارای لکه‌های اختصاصی سیاه

خصوصيات ظاهری:

گوسفند نژاد ماکویی به جهت راندمان بالای تولید گوشت و دارا بودن پشم سفید مرغوب با تارهای بلند از دیگر نژادهای بومی موجود یک سر و گردن بالاتر بوده و برنامه ریزی‌های لازم جهت گسترش پرورش این نوع نژاد در شهرستان مرند قوت گرفته است.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند در گفتگو با خبرنگاران با اشاره به کوهستانی بودن و موقعیت ویژه جغرافیایی مرند به جهت مراتع خوب و آب و هوای معتدل و مرطوب برای پرورش گوسفند نژاد ماکویی مستعد است، گفت:

نژاد ماکویی از جمله نژادهای پشمی و گوشتی ایران است که پشم آنها با ظرافت خاصی با تارهای بلند و بدنشان کاملا سفید بوده و جهت رنگرزی و بافت فرشهای ایرانی بهترین نقش را دارد.

جلال رحیم زاده با اشاره به اینکه پشم این نوع نژاد را به همه نوع رنگ می توان رنگرزی و رنگ آمیزی کرد، افزود: مقدار تولید پشم از این نوع نژاد برای قوچ از 5/2 تا 3 کیلوگرم، بیش از 5/1 تا 5/2 کیلوگرم و برای بره از 850 تا هزار و 100 گرم بر اساس سن و نر و ماده بودن آنها تولید می‌شود.

رحیم زاده با اشاره به اینکه میزان گوشت تولیدی بر اساس نر و ماده بودن و سن آنها مختلف است، خاطر نشان کرد: قوچ‌های دارای سن چهار تا پنج ساله تا 140 کیلوگرم (وزن زنده) و وزن لاشه آنها تا 75 کیلوگرم می‌رسد و بره‌های نر که صرفا جهت پروار بندی هستند، در یک سالگی و در بهترین موقعیت پرواربندی، وزنشان تا 100 کیلوگرم می‌رسد.

مدیر جهاد کشاورزی مرند با اشاره به اینکه این نوع نژاد فعلا در منطقه یکانات و خصوصا در روستاهای امیرآباد و یکان سعدی پرورش داده می شود، ادامه داد: مدیریت جهاد کشاورزی از سالهای 68 به بعد طرح‌هایی جهت اصلاح نژادی در چهار گله مشارکت گله داران انجام داده است که بهترین نژاد پرورش داده شده همین نژاد ماکویی است و چنانچه در جشنواره گوسفند ماکویی که در مرند برگزار شده بود مراتب فوق به تایید کارشناسان تعیین شده وزارت متبوع نیز رسیده بود.

وی با اشاره به اینکه آمار گوسفند نژاد ماکویی در روستای امیرآباد در سالهای قبل، بیشتر از زمان فعلی بود، تصریح کرد: خشکسالی‌های اخیر باعث کاهش تعداد این نژاد شده و در صورت عدم وجود خشکسالی و اجرای طرحهای اصلاح نژادی و توزیع قوچ ماکویی می‌توان انتظار داشت که تعداد قابل توجهی به آمار فوق اضافه شود.

رحیم زاده تعداد آمار گوسفند نژاد ماکویی در این دو روستا را 15 هزار راس دانست و یادآور شد: میزان تولید گوشت قرمز از قرار هر راس بعد از پروار بندی به بیش از 300 هزار کیلوگرم در سال و قوچ در دو روستای فوق به بیش از 350 هزار کیلوگرم می‌رسد.

  1. گوسفند مُغانی

‌نژاد:

گوشتی – شیری

رنگ:

بره در بدو تولد قهوه‌ای - در دوران بلوغ به رنگ شکری یا نخودی

پراکنش:

مركز اصلي پرورش گوسفند مغاني, دشت مغان است كه در بخشي از شمال شرقي استان آذربايجان و غرب ‌درياي خزر قرار دارد.

جمعيت:

جمعيت اين نژاد در استان آذربايجان شرقي 452,615,1 رأس مي‌باشد.

40% گوسفندان استان آذربايجان شرقي‌ را اين نژاد تشكيل مي‌دهد.

خصوصيات ظاهری:

گوسفندان منطقه مغان داراي رنگ‌هاي متنوعي مي‌باشد. گرچه اكثر آنها به رنگ سفيد شكري به نظر مي‌رسند. معمولا دامداران رنگ زرد و سفيد را بيشتر ترجيح ‌مي‌دهند. گردن اين گوسفند متوسط با رشد مناسب و عضلاني، شانه با رشد متوسط، عضلات پشت مستقيم، مسطح و عريض، ران عضلاني و اعضاء نسبت ‌به جثه دام كوچك، ولي ظريف و مقاوم مي‌باشند.

خصوصيات توليدی:

ميانگين وزن تولد                           4 کیلو گرم

میانگین وزن شیرگیری                    23 کیلو گرم

دوقلوزائی                                   16%

جمعيت نژاد:

000,600,1 راس نژاد مغاني از کل جمعيت گوسفند استان اردبیل 550,455,2 راس.

 

خصوصيات ظاهری:

رنگ بدن

اندازۀ گوش

اندازۀ سر

اندازۀ دست

اندازۀ پا

شکل بینی

شکل پوزه

وضعیت شاخ

شکل دنبه

اندازۀ دنبه

نخودی

سفید

شکری

متوسط

متوسط

5/69 cm

6/70 cm

دارای انحنا در قوچ و صاف در میش و رنگ خرمایی در قوچ

گرد

بدون شاخ

گرد و جمع و جور دارای شکاف

4×24×45 cm

 

 

 

خصوصيات تولیدی:

وزن تولد

پایان شیر خوارگی

شش ماهگی

یک سالگی

میانگین طول دورۀ آبستنی

طول دورۀ شیردهی

میزان تولید شیر در هر دوره

نر

ماده

نر

ماده

نر

ماده

نر

ماده

151 روز

210 روز

78 Kg برای هر راس

87/4

41/4

3/24

9/21

6/36

1/33

55/39

01/39

 

 

متوسط تولید سالیانۀ پشم Kg

وزن دنبه Kg

افزایش وزن روزانه gr

قوچ

میش

بره نر

بره ماده

قوچ

میش

برۀ نر

برۀ ماده

3/2

75/1

47/0

4/0

8

5

250

230

 

 

خصوصيات تولید مثلی:

درصد باروری

درصد بره زایی

درصد زایش

درصد دو قلو زایی

درصد چند قلو زایی

فصل زایش

15/96

8/127

4/92

5/28

13/1

اوایل پاییز و اوایل بهار

 

 

 

  1. گوسفند نائینی

نژاد:

پشمی – گوشتی

رنگ بدن:

سفید یکدست با لکه‌های سیاه دور چشم، پوزه، انتهای گوش و مفاصل دست و پا. میانگین وزن:

قوچ ۴۲ کیلوگرم و میش ۳۵ کیلوگرم

جمعيت نژاد:

000,950 راس .

خصوصيات ظاهری:

دارای جثه‌ای کوچک تا متوسط رنگ بدن سفيد یکدست با لکه های سياه در دور چشم، اطراف پوزه، انتهای گوش و انتهای دست و پا.

اندازه گوش:

بلند گوش، نيم گوش (گوش کوتاه)، بی گوش (کر)

اندازه سر:

سر کوچک و ظریف .

شکل بينی:

بدون انحناء.

شکل پوزه:

ظریف و سياه رنگ .

وضعيت شاخ:

ميش بدون شاخ و قوچ عمدتا شاخدار و ندرتا نيمه شاخ و بدون شاخ.

اندازه دنبه:

دنبه متوسط تا کوچک و ظریف می‌باشد.

اوزان

نر

ماده

وزن تولد بره (Kg)

4-8/3

8/3-5/3

وزن از شیرگیری (Kg)

23-21

22-20

وزن شش ماهگی (Kg)

31-29

28-26

وزن یکسالگی (Kg)

45-42

40-38

افزایش وزن روزانه (Kg)

150-120

120-100

 

 

 

 

 

 

 

 

خصوصيات توليدی :

طول دوره شيردهی:                  100-90 روز

ميزان توليد شير در هر دوره:        35-30 کیلوگرم

ميانگين طول دوره آبستنی:         150-145 روز

متوسط توليد ساليانه پشم:          در ميش 900-700 گرم و در قوچ 5/1-4/1 کيلوگرم در سال

خصوصيات توليد مثلی :

درصد باروری ٩۵% ، درصد زایش 92-85% درصد دوقلو زایی.

عمدتا تک قلو زا بوده که در اثر فلاشينگ ميزان دوقلو زایی به 5/0 تا 1% می‌رسد.

درصد چند قلو زایی:

صفر

فصل زایش:

اواخر بهمن تا اواسط اسفند .

 

 

  1. گوسفند مهربان

نژاد:

گوشتی با گرایش تولید شیر

رنگ:

عموم بدن دام قهوه‌ای، طیف‌های روشن تا تیره و سیاه

پراکنش:

گوسفند نژاد مهربان، بومي بخش وسيعي از استان همدان و قسمتهاي هم مرز بين استانهاي زنجان و كردستان ‌مي‌باشد. به گفته دامداران مناطق شهرستان كبودر آهنگ زادگاه اصلي اين نژاد منطقه وسيعي در شمال غربي استان به ‌نام منطقه مهربان است.

جمعيت:

در استان همدان 751,076,2 رأس گوسفند وجود دارد كه 40%  آنها گوسفند مهرباني مي‌باشد.

خصوصيات ظاهری:

گوسفند مهربان، داراي بدن كشيده بوده سر و صورت خالي از پشم است و گاهي فقدان پشم تا حد جناق سينه ادامه پيدا مي‌كند و زير شكم خالي از پشم است‌. ميش‌ معمولا بدون شاخ و قوچ اكثر شاخدار است. رشد شاخ‌ها كند بوده و بندرت پيچيده و بلند مي‌باشد. طول گردن نسبت‌ به بدن متناسب و در قسمت زير آن كه اكثرأ خالي از پشم است گاه يك و يا دو زائده مخروطي شكل بصورت منگوله ‌ديده مي‌شود. دنبه معمولا بزرگ و فشرده و در قسمت روئين كاملا پوشيده و در قسمت زيرين خالي از رويش ‌پشم است كه به دنبالچه دوكي شكل ختم مي‌شود. گاه دنبالچه داراي خميدگي بطرف بالا بوده و شبيه حرف لاتين  Sاست. رنگ پشم گوسفند مهرباني در بره از خرمائي تيره تا آلبالوئي سير تغيير مي‌كند. بتدريج كه دام رشد مي‌كند، رنگ پشم بتدريج روشن‌تر شده و در حوالي سن بلوغ ثابت مي‌شود.

خصوصيات توليدی:

ميانگين اضافه وزن روزانه از تولد تا 6 ماهگی:        170 گرم          

دوقلوزائی:      13%

 

نام‌ نژاد: رومانف  - Romanov Sheep

منشاء:

روسیه

وزن قوچ بالغ:

۷۰ کیلوگرم

وزن میش:

۶۰ کیلوگرم

افزایش وزن روزانه:

۲۶۴ گرم

چند قلو زائی:

۲۸۰ درصد

اصل این‌نژاد در دره ولگا در شمال غرب مسکو می‌باشد. رومانف یک ‌نژاد خالص بوده و از تلاقی نژاد‌ها بوجود نیامده است. رومانف یک ‌نژاد زودرس بوده و بره‌های این ‌نژاد در سن ۴ ماهگی نیز خصوصیات بلوغ از خود نشان می‌دهند. این‌ نژاد در تمام طول سال امکان تولید مثل دارد و قوچهای رومانف در تمام فصول امکان بارورکردن میش‌ها را خواهند داشت.

رکورد تعداد بره سالم متولد شده در یک زایش متعلق به این ‌نژاد بوده و تعداد ۹ بره می‌باشد که در روسیه اتفاق افتاده است میش‌های با سهم خونی ۵۰% رومانف نیز قادرند چند قلو زائی بالائی در حدود ۲۷۰ داشته باشند. عدد ۷/۲ درصد بدین معنی است که از تعداد یک صد میش زایش کرده تعداد ۲۷۰ بره بدنیا آمده است.

میش‌های رومانف، مادران فوق العاده‌ای از نظر تغذیه و رسیدگی به بره‌ها هستند و از نظر خصوصیات مادری کمتر نژادی با رومانف قابل مقایسه می‌باشد.

بره‌ها در زمان تولد وزن بدن بالائی ندارند ولی رشد روزانه مطلوبی دارند و بره‌ها فعال شاداب و تلفات کمی دارند.

زمان مناسب برای جفت گیری برای بره‌های رومانف در سن ۸ ماهگی می‌باشد. ‌نژاد رومانف اگر با نژادهای گوشتی سنگین مانند شاروله و یا ال دوفرانس تلاقی داده شود نتایج بسیار قابل توجهی از نظر مقدار رشد روزانه و راندمان لاشه را نشان خواهد داد. توانائی این‌ نژاد برای تولید مثل خارج از فصل باعث می‌شود در گله‌ها این‌نژاد بسرعت تکثیر پیدا کند.

با برنامه‌ریزی‌های اصولی می‌توان بره زائی ۸ ماه یک دوره و تعداد ۳ زایش در دو سال را از این ‌نژاد انتظار داشت و یکی از بهترین نژاد‌ها برای پایه مادری می‌باشد.

هزینۀ طرح کسب و کار و توجیهی اقتصادی (Business plan)، بصورت عادی دو میلیون تومان است که در صورت خرید سامانۀ تولید علوفه به روش هیدروپونیک؛ هزینۀ این طرح، برای خریدار رایگان خواهد بود. این طرح برای گوسفندداری صنعتی 300 راسی با منبع تامین علوفۀ هیدروپونیک نگاشته و آماده شده است.

 

| نقشه سایت| © 2008 - 2014 Tarlan Pars Co| نمای قابل چاپ |

طراحی و پیاده سازی توسط ترلان پارس

براي مشاهده بهتر صفحه‌ها از Firefox استفاده کنيد !

هر گونه نسخه برداري و بهره برداري از مطالب و مندرجات اين سايت با ذکر نام منبع بلامانع است